Moet ik mijn studiejaren afkopen?


Het was voorzien dat op 1 juni 2017 de nieuwe regeling rond de diplomabonificatie in zou gaan, maar dat wordt nu uitgesteld. De invoering wordt geblokkeerd in het parlement. Dat zorgt zeker al voor een vertraging tot oktober. 
De Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) heeft een belangenconflict ingeroepen in het Federale Parlement. Daardoor wordt de bespreking van het van het wetsontwerp over de afschaffing van de diplomabonificatie en het afkopen van de studiejaren nu opgeschort voor minimum 120 dagen. In het ontwerp was voorzien dat de regeling zou ingaan vanaf 1 juni 2017 en dat de diplomabonificatie afgeschaft zou worden vanaf 1 juni 2018. Die timing is nu niet meer haalbaar. 
Wie zich wil informeren over de nieuwe regeling zal dus nog even geduld moeten hebben. We houden u op de hoogte. 
Ondertussen kan je hier informatie terugvinden over wat er in het huidige ontwerp staat. De nieuwe regeling zal ervoor zorgen dat je studieperiodes niet meer automatisch meetellen voor de berekening van je pensioen. Je zult je studiejaren kunnen "afkopen" om ze wel te doen meetellen bij de berekening. Maar doe je er wel goed aan om geld neer te leggen voor je studiejaren? Of wacht je beter nog even af? Wij bundelden de vragen die het vaakst gesteld worden (Frequently Asked Questions of FAQ) aan onze consulenten en beantwoorden ze hieronder. 

Waar staan we momenteel?

Het parlement behandelt op dit moment het wetsontwerp met de veranderingen rond de diplomabonificatie. De grote lijnen van het ontwerp zijn de volgende:
  • Vanaf 1 juni 2017* zullen zowel werknemers als ambtenaren kunnen betalen om hun studieperiode te laten meetellen voor de berekening van hun pensioen.
  • Tegelijk wordt de diplomabonificatie voor ambtenaren afgeschaft. Enkel ambtenaren die op 1 juni 2017 benoemd waren, behouden een diplomabonificatie. Wie ten laatste op 1 juni 2018* met pensioen kan, behoudt de volledige bonificatie. Anderen behouden een gedeeltelijke bonificatie.
*De Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) heeft een belangenconflict ingeroepen in het Federale Parlement. Daardoor wordt de bespreking van het wetsontwerp over de afschaffing van de diplomabonificatie en het afkopen van de studiejaren nu opgeschort voor minimum 120 dagen. In het ontwerp was voorzien dat de regeling zou ingaan vanaf 1 juni 2017 en dat de diplomabonificatie zou afgeschaft worden vanaf 1 juni 2018. Die timing is nu niet meer haalbaar. Wij houden u op de hoogte. 

Wat kan ik het best doen?

De wetgeving is nog niet gestemd en dus nog niet definitief. Ook de administratie is nog niet klaar. Wacht op zijn minst af tot de zomer van 2017. Wanneer je nog maar net afgestudeerd bent, kan je eventueel nog wachten tot je net geen tien jaar afgestudeerd bent. 

Ambtenaren

Bekijk of je studiejaren afkopen vóór 1 juni 2019* voor jou zinvol kan zijn. Tot dan betaal je immers 1275 euro per studiejaar. Alleen als je pensioen ingaat tussen 1 juni 2018* en 1 juni 2019* moet je voor 1 juni 2019 een aanvraag indienen. De aanvraag moet namelijk gebeuren voor de ingangsdatum van je pensioen. 

Werknemers

Bekijk of je studiejaren afkopen vóór 1 juni 2020* voor jou zinvol kan zijn. Tot dan betaal je immers 1500 euro per studiejaar, zelfs als je al meer dan 10 jaar bent afgestudeerd. 
*De Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) heeft een belangenconflict ingeroepen in het Federale Parlement. Daardoor wordt de bespreking van het wetsontwerp over de afschaffing van de diplomabonificatie en het afkopen van de studiejaren nu opgeschort voor minimum 120 dagen. In het ontwerp was voorzien dat de regeling zou ingaan vanaf 1 juni 2017 en dat de diplomabonificatie zou afgeschaft worden vanaf 1 juni 2018. Die timing is nu niet meer haalbaar. Wij houden u op de hoogte.

Ambtenaren

Wat verandert er voor ambtenaren?

De regering schaft de diplomabonificatie voor ambtenaren af. In de plaats daarvan kan je betalen om een studieperiode te laten meetellen voor het pensioen. 
De afschaffing van de diplomabonificatie gaat gepaard met een overgangsregeling. Alle ambtenaren die benoemd zijn op 1 juni 2017 behouden een (deel van de) diplomabonificatie en tot 1 juni 2019 krijgen ze een extra korting op de som die ze moeten neerleggen om studiejaren te laten meetellen voor het pensioen.

De nieuwe wetgeving gaat in vanaf 1 juni 2017 en is gebaseerd op het principe dat enkel studieperiodes waarvoor werd betaald meetellen bij de berekening van het pensioen. 
OPGELET: Betalen voor je studiejaren zal er nooit voor zorgen dat je vroeger met pensioen kan!

Kan ik nog een diplomabonificatie krijgen?

De verworven rechten in het overheidsstelsel blijven behouden. Wie ten laatste op 1 juni 2018 met pensioen kan, behoudt de volledige diplomabonificatie. Wie pas na 1 juni 2018 met pensioen kan gaan heeft nog recht op een gedeelte van de oude diplomabonificatie. Meer bepaald heeft men recht op het gedeelte van de diplomabonificatie dat men verworven had op 1 juni 2017. Voor die studieperiode dien je alvast geen bijdragen te betalen.

De verworven diplomabonificatie berekent men als volgt: de volledige oude diplomabonificatie maal de verhouding tussen de loopbaanduur op 1 juni 2017 en 540. De loopbaanduur slaat op de duur van de loopbaan in alle stelsels, d.w.z. voor ambtenaren, werknemers, zelfstandigen en mensen die in het buitenland werken. 

Van wie uiterlijk op 1 juni 2018 met (vervroegd) pensioen kan of op 1 juni 2017 in disponibiliteit voorafgaand aan het pensioen is, wordt de bonificatie niet verminderd. Voorwaarde is ook dat je ten laatste benoemd werd op 1 juni 2017.

Voorbeeld

Indien je bijvoorbeeld op 1 juni 2017 een loopbaan van 20 jaar had bereikt, bedraagt de verhouding 240/540. Van een studieperiode van vier jaar hou je in dat geval nog 21 maanden over (48 x 240/540 = 21,3; afgerond naar beneden = 21). Gevolg: 48 - 21 = 27 maanden die je dan eventueel nog kan regulariseren.


Is het voordeliger om voor 1 juni 2018 met pensioen te gaan?

Neen, je zal nooit een hoger pensioen ontvangen door nog snel met pensioen te gaan of je pensioen aan te vragen.

De verworven rechten in het overheidsstelsel worden behouden. Wie ten laatste op 1 juni 2018 met pensioen kan, behoudt de volledige diplomabonificatie. Dat is ook het geval wanneer je verder blijft werken na 1 juni 2018 en pas later met pensioen gaat. Van wie uiterlijk op 1 juni 2018 met (vervroegd) pensioen kan of op 1 juni 2017 in disponibiliteit voorafgaand aan het pensioen is, wordt de bonificatie niet verminderd.

Ook wie pas na 1 juni 2018 met pensioen kan, zal nooit een hoger pensioen ontvangen door vroeger met pensioen te gaan. Voor hen geldt dat hun gereduceerde diplomabonificatie verworven en vastgeklikt blijft.

Welke studiejaren kunnen afgekocht worden?

Je kan studieperiodes afkopen die geleid hebben tot het behalen van een diploma, doctoraat of beroepskwalificatie. Slechts één volledige studieperiode die overeenstemt met één finaal diploma kan afgekocht worden om ze te laten meetellen bij je pensioenberekening. De duur van de af te kopen studieperiode wordt verminderd met de vastgeklikte diplomabonificatie. Een periode waarvoor je een bonificatie krijgt, kan je immers niet nog eens afkopen.

De volgende periodes kunnen afgekocht worden:
  • één studieperiode van een volledige cyclus die geleid heeft tot het behalen van één finaal diploma hoger onderwijs of hoger beroepsonderwijs
  • het zevende jaar secundair onderwijs, waarbij een certificaat behaald werd
  • één jaar leercontract, waarbij een certificaat behaald werd
  • de periode van maximum twee jaar waarin een doctoraatsthesis wordt voorbereid
  • de beroepsstages die vereist zijn bij de studies
Als je je studiejaren afkoopt, worden die opgenomen in de loopbaan waarop het pensioen wordt berekend. Dat zorgt in principe voor een hoger pensioen. Betalen voor je studiejaren heeft echter geen invloed op de datum van het pensioen. Een gevaloriseerde studieperiode zal er nooit voor zorgen dat je vroeger met pensioen kan gaan.

Hoeveel kost het?

De kost van een valorisatie van studiejaren is niet altijd hetzelfde. Wanneer je betaalt, bepaalt hoeveel je zal moeten neertellen. In principe kost een valorisatie 1500 euro per studiejaar. Dat bedrag is gekoppeld aan de index en geldt enkel wanneer je binnen de tien jaar nadat je je studies beëindigd hebt of voor 1 juni 2020 betaalt.

De eerste twee jaar krijg je op die bijdrage nog eens een korting van 15% en betaal je dus maar 1275 euro. Vanaf 1 juni 2020 betaal je 1500 euro per studiejaar als je binnen de tien jaar na het einde van je studies betaalt. Na die eerste tien jaar betaal je een bijdrage die afhankelijk zal zijn van het pensioenvoordeel dat de nieuwe regeling oplevert. Je betaalt dan ten minste de helft van het pensioenvoordeel dat verwacht wordt. Daardoor kost de valorisatie snel tot tientallen keren meer.
Een overzicht:
Van
Tot
Bijdrage per studiejaar (huidige index)
1/06/2017
31/05/2019
1275
1/06/2019
31/05/2020
1500
1/06/2020
< 10j na studies
1500
1/06/2020
> 10j na studies
min. 50 % pensioenopbrengst

Wat brengt het op?

Voor ambtenaren telt een afgekocht jaar gewoon mee in de loopbaan waarmee het pensioen wordt berekend. Een afgekocht jaar brengt zo jaarlijks in principe 1/60e van de referentiewedde op. De referentiewedde is voor de meeste ambtenaren het gemiddelde van de wedden die ze de laatste tien jaar van hun loopbaan ontvangen hebben. Hoe hoger die referentiewedde, hoe sneller je je afgekochte studiejaren terugverdient. Met een modaal loon heb je die na twee tot vier jaar pensioen terugverdiend.

Je hebt ook een fiscaal voordeel: de bijdrage die je levert is een persoonlijke sociale zekerheidsbijdrage die fiscaal aftrekbaar is. Hierdoor recupereer je ongeveer de helft van je bijdrage via de belastingen. Anderzijds betaal je op je pensioen zelf natuurlijk ook opnieuw belastingen. Die zijn vaak zelfs iets hoger dan het fiscaal voordeel.

Daarnaast dien je ook rekening te houden met het maximumpensioen. Een overheidspensioen kan nooit hoger worden dan 75% van de referentiewedde. In principes bereik je dat maximum na een loopbaan van 45 jaar (45/60 = 75%). Indien je pensioen wordt berekend met een voordelige breuk bereik je het maximum zelfs nog sneller. Bij een gemengd pensioen kan eenzelfde probleem zich voordoen omdat dan in principe maar 45 jaar in rekening gebracht kunnen worden (eenheid van loopbaan). Afgekochte jaren die het pensioen laten stijgen boven het maximum leveren niets op. Meer dan drie studiejaren afkopen, zal dan ook vaak niet zinvol zijn. De loopbaanvoorwaarde voor het vervroegd pensioen is immers ten minste 42 jaar. Indien je loopbaan 42 jaar bedraagt en je regulariseert meer dan drie jaar, dan overschrijd je het maximum.

Betalen om je studiejaren te laten meetellen brengt evenmin iets op wanneer je een laag pensioeninkomen hebt, d.w.z. een pensioen tussen 15 518,54 euro en 17 027,20 euro per jaar. Dan wordt een valorisatie van studiejaren volledig weg belast en is ze dus evenmin zinvol.

En ja, ook in het geval van een voortijdig overlijden is het niet voordelig om je studiejaren af te kopen. Al zal de afgekochte studieperiode nog wel nog in aanmerking genomen worden bij de vaststelling van het overlevingspensioen.

Houd dus rekening met de volgende principes:
  • Hoe korter de periode tussen de betaling en het pensioen, hoe sneller de afgekochte studiejaren zullen renderen.
  • Hoe hoger de wedde, hoe hoger het rendement.
  • Betalen via een forfait is voordeliger dan via de pensioenopbrengst. Dat laatste wordt mogelijk vanaf 1 juni 2020 voor wie meer dan tien jaar na het einde van de studies zijn studieperiode afkoopt. Studiejaren afkopen op basis van een pensioenopbrengst is echter erg duur.

Wanneer kan ik ben mijn studiejaren afkopen?

Wacht af tot de zomer van 2017. Dan zal de regeling zijn omgezet in wetgeving en is de administratie ook klaar.

Bekijk wel of studiejaren afkopen voor 1 juni 2019 voor jou zinvol kan zijn. Tot dan betaal je immers 1275 euro per studiejaar. Enkel als je pensioen ingaat tussen 1 juni 2018 en 1 juni 2019 dien je het best voor 1 juni 2019 een aanvraag in. Dat moet immers gebeuren voor de ingangsdatum van je pensioen.

Wanneer je nog maar net afgestudeerd bent, kan je eventueel nog wachten tot je net geen tien jaar afgestudeerd bent.

Hoe kan je een aanvraag indienen?

Je kan een aanvraag schriftelijk of elektronisch indienen bij de pensioendienst. De aanvraag moet wel ingediend zijn voor de ingangsdatum van je pensioen. De ontvangstdatum van de aanvraag bij de pensioendienst geldt als datum van het indienen van de aanvraag. Je kan alle of een deel van de regulariseerbare studieperiodes afkopen. De pensioendienst onderzoekt de aanvraag en informeert je over het totale bedrag van de bijdrage dat je moet storten. De bijdrage moet binnen zes maanden gestort worden, anders wordt de aanvraag afgesloten. Je kan hoogstens twee aanvragen indienen in alle pensioenstelsels.

Werknemers

Wat verandert er voor werknemers?

Werknemers konden voor 1 juni 2017 al betalen om hun studieperiode te laten meetellen voor de berekening van hun pensioen. De persoonlijke bijdrage moet worden gestort binnen de tien jaar na beëindigen van studies. Alleen studiejaren vanaf het jaar waarin men twintig werd kunnen worden afgekocht.

Vanaf 1 juni 2017 komt er voor werknemers een nieuwe regularisatieregeling. Die geldt voor de pensioenen die ingaan vanaf 1 juni 2018. Daarbij kunnen ook jaren vóór het jaar waarin je twintig jaar geworden bent, afgekocht worden. Het moet niet langer gaan om dagonderwijs. Studiejaren afkopen wordt ook mogelijk na tien jaar na het einde van je studies, al zal dat erg veel gaan kosten. Wat niet meer kan in de nieuwe regeling is het afkopen van studieperiodes die niet geleid hebben tot het behalen van een diploma hoger onderwijs. Wie niet slaagde of wie een jaar heeft overgedaan, kan die jaren niet meer afkopen. Bovendien zal nog slechts de volledige studieperiode die overeenstemt met één finaal diploma afgekocht kunnen worden. Betalen om meerdere studieperiodes voor verschillende, van elkaar losstaande diploma’s te laten meetellen, zal niet meer mogelijk zijn.

Tot 1 juni 2020 zal het, voor wie zijn studiejaren nog niet had afgekocht binnen de tien jaar na het beëindigen van de studies, mogelijk zijn om ze alsnog te laten meetellen voor de berekening van het pensioen. De voorwaarde dat je moet betalen binnen de tien jaar na het beëindigen van de studies vervalt daarbij. Onder meer de beperking dat enkel studieperiodes vanaf het jaar waarin men 20 jaar werd kunnen worden afgekocht blijft wel behouden.

OPGELET: Je kan niet vroeger met pensioen omdat je je studiejaren afkoopt!

Welke studiejaren kunnen afgekocht worden?

Voor pensioenen die ingaan vanaf 1 juni 2018:

  • één studieperiode die geleid heeft tot het behalen van één finaal diploma hoger onderwijs.
  • de jaren die een volledige cyclus omvatten.
  • de periode van maximum twee jaar waarin een doctoraatsthesis wordt voorbereid.
  • de beroepsstages die vereist zijn bij de studies.

Voor de regeling tot 1 juni 2020

  • De studiejaren vanaf 1 januari van het jaar waarin de aanvrager 20 jaar wordt.

Hoeveel kost het?

Studiejaren afkopen binnen de tien jaar na de studies kost 1500 euro per afgekocht jaar. Na meer dat tien jaar na de studies betaal je de helft van de pensioenopbrengst.

Net als ambtenaren krijgen alle werknemers nu tijdelijk, van 1 juni 2017 tot 1 juni 2020, opnieuw de kans om hun studieperiode te af te kopen binnen de ‘oude’ regeling tegen het forfaitair tarief van 1500 euro per jaar. Dat je je studiejaren binnen de tien jaar na het beëindigen van de studies moet afkopen, vervalt dus tijdelijk. In de ‘oude’ regeling blijft dan wel de beperking gelden dat enkel studiejaren vanaf het jaar waarin je twintig werd, afgekocht kunnen worden.

Een overzicht:
Van
Tot
Bijdrage per studiejaar (huidige index)
1/06/2017
31/05/2020
1500
1/06/2017
< 10j na studies
1500
1/06/2020
> 10j na studies
min. 50 % pensioenopbrengst

Wat brengt het op?

De opbrengst van een afgekocht studiejaar bedraagt 266,67 euro bruto. Een gezinspensioen stijgt met 333,33 euro bruto. Dat alles in de veronderstelling dat de valorisatie er niet voor zorgt dat meer dan 45 jaar meetellen bij de pensioenberekening. In geval van de overschrijding van die ‘eenheid van loopbaan’ levert studiejaren afkopen niks op. Dat is ook zo wanneer je een laag pensioeninkomen hebt, d.w.z. een pensioen tussen 15 518,54 euro en 17 027,20 euro per jaar. Dan wordt een valorisatie van studiejaren volledig weg belast en is ze dus evenmin zinvol.

Weet ook: Je studiejaren afkopen zal er nooit voor zorgen dat je vroeger met pensioen kan!

Hoe kan ik een aanvraag indienen?

Je kan een aanvraagschriftelijk of elektronisch indienen bij de pensioendienst. De aanvraag moet wel ingediend zijn voor de ingangsdatum van je pensioen. De ontvangstdatum van de aanvraag bij de pensioendienst geldt als datum van het indienen van de aanvraag. Je kan alle of een deel van de regulariseerbare studieperiodes afkopen. De pensioendienst onderzoekt de aanvraag en informeert je over het totale bedrag van de bijdrage dat je moet storten. Debijdrage moet binnen zes maanden gestort worden, anders wordt de aanvraag afgesloten. Je kan hoogstens twee aanvragen indienen in alle pensioenstelsels.