Ziek? Pech!



Op 29 juni 2018 gaf de Vlaamse regering haar eerste principiële goedkeuring aan het voorstel van minister Homans in het kader van de gelijkschakeling van de arbeidsvoorwaarden van contractuele en statutaire personeelsleden van de Vlaamse overheid. 

Voor statutaire personeelsleden betekent dat een drastische verandering van hun arbeidsvoorwaarden, in zeer negatieve zin. En dat terwijl hun contractuele collega’s slechts kruimels in de plaats krijgen. Kruimels die door de statutairen dus onaanvaardbaar duur betaald worden. 

Eén van die drastische maatregelen is de hervorming van de ziekteregeling. 

Huidig systeem

Statutaire personeelsleden krijgen bij indiensttreding een contingent van 666 ziektedagen. Elke dag ziekte, ongeacht de duurtijd van de ziekteperiode, wordt van deze teller afgetrokken. Tijdens de ziekte blijft het personeelslid 100% betaald (bij langdurige ziekte verliest het wel premies en toelagen). Wanneer de teller op 0 komt te staan, kan de leidend ambtenaar het langdurig zieke personeelslid aanmelden bij de pensioencommissie. De pensioencommissie beslist dan al dan niet om het personeelslid medisch te pensioneren. 

Voorstel van de Vlaamse regering

Vanaf 1 januari 2019 wil de Vlaamse regering deze regeling aanpassen. Na 30 dagen ziekte zal het personeelslid terugvallen op 65% van het loon. Ook wie deeltijds aan de slag gaat omwille van medische redenen zal voor het niet-gewerkte deel nog slechts 65% ontvangen, en dat vanaf dag 1. Enkel in geval van beroepsziekte, arbeidsongeval of ernstige ziekte (er is een limitatieve lijst) wordt een uitzondering gemaakt. 

De regeling gaat in op 1 januari 2019. Wie op deze datum dus al langdurig ziek is, zal na 30 dagen, op 31 januari 2019 dus, terugvallen op 65% van het loon. En wie deeltijds werkt wegens ziekte, wordt al vanaf 1 januari 2019 door deze vermindering getroffen. 

Waarom? Het vertrekpunt van de Vlaamse Regering is dat wanneer je het loon van langdurig zieke personeelsleden sterk laat dalen, ze sneller opnieuw aan de slag zullen gaan. Zo ga je de strijd aan tegen misbruiken. 

Onze visie

Zulke drastische aanpassingen van de ziekteregeling zijn onaanvaardbaar. Het is een besparing op het welzijn van het personeel. Alternatieve ziekteregelingen of goede praktijken uit andere (private) sectoren worden genegeerd. Enkel het minimum is blijkbaar goed genoeg voor de Vlaamse personeelsleden.  

Personeelsleden die langdurig ziek zijn worden bestempeld als profiteurs. Ze worden gestraft omdat ze ziek zijn. Maar ziek zijn is geen keuze! Veel langdurig zieken krijgen te maken met extra kosten die met een gewoon inkomen dikwijls moeilijk te dragen zijn. En door hen te laten terugvallen op een veel lager inkomen maak je het hen nog moeilijker. Ze kunnen in armoede terechtkomen of misschien zelfs in een situatie waarbij ze de medische kosten niet langer kunnen dragen.  

Inperken van de ziekte-uitkering zal zieke mensen niet motiveren om terug aan de slag te gaan. Iemand die ziek is, kán nu eenmaal niet werken, hoe laag de ziekte-uitkering ook is. Personeelsleden zullen financieel worden verplicht opnieuw aan de slag te gaan. 

Als een lager inkomen effectief zorgt voor een snellere genezing, dan realiseert de Vlaamse overheid een ongeziene medische doorbraak waar menig arts het nakijken krijgt ...

Laten we op dat medisch wonder maar niet te hard op rekenen, want uit de cijfers van de Vlaamse overheid zelf blijkt dat, hoewel contractuelen bij ziekte terugvallen op een lagere uitkering dan statutairen, de ziektepercentages van statutairen en contractuelen nauwelijks verschillen. 

Iedereen die ziek is, ongeacht de ernst van zijn ziekte, is in de onmogelijkheid om te werken, en heeft daarom een vervangingsinkomen nodig. De Vlaamse regering wil echter enkel zieken wiens ziekte op een lijst staat, een loon blijven uitbetalen. Andere zieken zullen terugvallen op 65 % van hun loon. Waarom? Is een ziekte die niet op de lijst staat geen echte ziekte? Of hebben die zieken minder geld nodig om hun gezin te onderhouden? 

En die lijst dan, daar staan slechts 39 ziektes op. Depressie en burn-out staan er niet tussen. Uit een rapport van het Rekenhof blijkt dat door de continue besparingen het stressniveau bij het personeel van de Vlaamse overheid sterk is gestegen. Burn-out en depressie behoren dan ook tot de meest voorkomende ziektes bij het personeel van de Vlaamse overheid. De Vlaamse overheid wil echter de verantwoordelijkheid daarvoor volledig naast zich neerleggen, en de personeelsleden ervoor laten opdraaien door deze ziektes als een soort tweederangs-, of ingebeelde ziektes te bestempelen.

Dat misbruiken moeten worden aangepakt, daar zijn we het mee eens. Maar we kunnen ons absoluut niet vinden in de bestraffing van alle langdurig zieke collega's omwille van het misbruik van enkelen. De ziektecijfers van de Vlaamse overheid liggen lager dan bij grote Vlaamse bedrijven. Terwijl het ziekte-afwezigheidspercentage bij de Vlaamse overheid 7,64% bedraagt, is dat 10,20% bij de grote privébedrijven (Bron: Vlaanderen intern). Bij die bedrijven leidt de lagere ziekte-uitkering dus alvast niet tot lagere ziektepercentages. Pak de misbruiken aan, niet het systeem.

Bovendien blijft de Vlaamse overheid in het voorgestelde nieuwe systeem alle ziektedagen aanrekenen op het ziektecontingent, ongeacht of ze gedekt worden door volledig loon, of door 65% loon. Na uitputting van het krediet, blijft de poort van doorverwijzing naar Medex met het oog op medische pensionerering wagenwijd open staan. In het nieuwe systeem zal de ambtenaar sneller aan die poort staan, omdat niet-opgenomen vakantiedagen niet langer worden toegevoegd aan het contingent ziektedagen. 

Ons alternatief 

Besparen op welzijn van het personeel leidt niet tot een goed functionerende overheid en dienstverlening voor de Vlaamse burger en bedrijfswereld. Integendeel. 

Wij zien het anders! 

Waarom geen bijkomende rechten voor de contractuelen? Ook in privéondernemingen zijn er verzekeringen die een garantie bieden tegen loonverlies door ziekte. Fiscaal vrijgesteld, bovendien. 

En er is ook een positief voorbeeld binnen de Vlaamse overheid: het instructiepersoneel van VDAB heeft recht op een aanvullende arbeidsongeschiktheidsuitkering bovenop de uitkering van het ziektefonds. Daardoor lijden ze geen loonverlies. Het kan dus ook echt anders!   

Als de Vlaamse overheid de uitdagingen die op ons afkomen wil aangaan, en de Vlaamse burger en bedrijfswereld de kwaliteitsvolle dienstverlening wil bieden waar ze recht op hebben, dan hebben we goed draaiende Vlaamse overheidsdiensten nodig. En bestaat niet elk goed presterend bedrijf of iedere succesvolle organisatie uit talentvol, gemotiveerd personeel?  

Net om zulke mensen aan te trekken en te houden, moet de Vlaamse overheid een aantrekkelijke werkgever zijn. Een werkgever die zorgt voor haar personeel en daardoor ook voor burgers en bedrijven. Een trots Vlaanderen verdient een goede Vlaamse overheid. Vlaamse personeelsleden verdienen daarom beter behandeld te worden.  

#VlaanderenVerdientBeter