Mobiliteitsdebat: "Doorstroming verbeteren was rode draad"





Het Antwerpse mobiliteitsdebat van 11 september was een succes. We polsten naar de visie van de verschillende politieke partijen op hoe we de mobiliteitsknoop in de filehoofdstad van België kunnen ontwarren. Wat kunnen we nu allemaal meenemen uit het debat? We spreken met Jo Van der Herten, secretaris sector vervoer Antwerpen én organisator van het evenement. 


Waarom werd het debat georganiseerd? 

    "Iedereen heeft er de mond van vol. De Antwerpse mobiliteit is een gigantische knoop die schijnbaar niet te ontwarren is. Dagelijks staat men uren in de file om Antwerpen te bereiken. Ook de verschillende werven in de stad zijn niet bevorderlijk voor een vlotte mobiliteit en zijn een doorn in het oog van de burger. Antwerpen is dé filehoofdstad van ons land. En dat zullen we geweten hebben." 
    "Van alle aanwezige partijen hebben, op de PVDA na, allen de voorbije decennia al in de meerderheid op het ‘Schoon Verdiep’ gezeten. Zij hadden stuk voor stuk de gelegenheid om een langetermijnvisie te ontwikkelen en er effectief ook iets aan te doen. Tot op vandaag zijn zij daar niet in geslaagd." 

Waarom besloten jullie de politiek net nu op de korrel te nemen?

    "Met de verkiezingen in zicht leek het het ideale moment om te polsen bij lokale kopmannen en –vrouwen hoe zij tegen de mobiliteit aankijken en wat ze in de volgende legislatuur gaan doen om de mobiliteit te verbeteren. Én hoe zij de rol van De Lijn  zien." 
    "Verder blijven we de hoop koesteren dat er eindelijk werk wordt gemaakt van een langetermijnvisie. Een visie die de duur van een legislatuur overstijgt."
Wat is je het meest opgevallen tijdens het gesprek?

"De kwestie van het Antwerps vervoersbedrijf. Open VLD is daarover heel duidelijk. Als het van hen afhangt, moet de mobiliteit volledig in handen komen van een Antwerps vervoerbedrijf. Wat we zelf doen, doen we beter. Ook N-VA is daar een voorstander van, maar houdt nog een slag om de arm. Laten we eerst binnen het nieuwe concept basisbereikbaarheid en onze Antwerpse vervoersregio zien wat we kunnen doen."
    "Groen en SP.A kiezen resoluut voor het behoud van De Lijn als operator. Met andere woorden: het fameuze Vlaamse model, waarbij De Lijn samen met haar pachters het openbaar vervoer in Vlaanderen exploiteert. PVDA gaat zelfs nog een stap verder en stelt dat het openbaar vervoer moet georganiseerd en uitgevoerd worden door een overheidsbedrijf. De Lijn dus. CD&V positioneert zich nog wat in het midden maar is een vervoerbedrijf op lokaal vlak ook niet echt genegen. Daar gaat de voorkeur duidelijk uit naar het behoud van de bestaande toestand." 
    "Het is duidelijk, alle partijen zijn er van overtuigd dat er iets moet gebeuren. De Antwerpse burger schreeuwt er, bij wijze van spreken, om. Maar over wat er dan uiteindelijk moet gebeuren en welke de prioriteiten zijn, daar is minder eensgezindheid." 

 
      "Roger Kesteloot verwees er in zijn slotbeschouwing ook naar. Iedereen is fan van het openbaar vervoer. En dat is zeker positief. Alleen zit niet iedereen op dezelfde golflengte en is er nog heel wat werk om alle neuzen in dezelfde richting te krijgen."
Zijn de visies van de verschillende partijen op het openbaar vervoer erg uiteenlopend?

    "Er zijn inderdaad verschillen. Wonderoplossingen bestaan niet en iedereen heeft wel punten die er toe doen. Voor sommigen blijft De Lijn wat de gebeten hond. De besparingen en de logge beslissingsstructuur bij De Lijn deden daar de voorbije jaren geen goed aan. De op stapel staande reorganisatie moet daar een antwoord op kunnen bieden. Laat het ons hopen. De meesten zien ook heil in de oprichting van de vervoerregio’s, waar de steden en gemeenten meer inspraak krijgen in het mobiliteitsgebeuren, en dus duidelijke keuzes zullen kunnen maken. Dat is zonder twijfel een grote uitdaging." 
Welke prioriteiten moet de stad Antwerpen nu stellen als het gaat om openbaar vervoer?
    "De ‘doorstroming’ was zonder meer de rode draad door het ganse debat. Terwijl Koen Kennis argumenteerde dat er deze legislatuur echt wel werk van gemaakt werd op een aantal kruispunten, blijft het over het algemeen allemaal too little too late."
    "De doorstroming verbeteren, noodzaakt de goeie, intense, onvermoeide samenwerking van verschillende niveaus, zoals de stad, het Vlaamse gewest als wegbeheerders etc. Een gebrek aan een doorstroming voor het openbaar vervoer is dus niet enkel aan de stad te verwijten. Ook AWV (Agentschap Wegen en Verkeer onder de bevoegdheid van het Vlaams Gewest n.v.d.r.) is niet echt een medestander. Maar zij zijn wel bevoegd voor de verkeerslichtenregeling op de gewestwegen. En dat zijn er nogal wat."
    "Ten slotte is er De Lijn die zich open moet stellen om nieuwe, moderne softwaretoepassingen te implementeren op de voertuigen. Ook daar wringt het schoentje."
Als er werk wordt gemaakt van een betere doorstroming, dan kan de mobiliteitsknoop volgens jou ontward worden? 

    "Doorstroming is hét middel om van het openbaar vervoer een volwaardig alternatief te maken voor de wagen. We moeten dringend af van het binnengeslopen imago dat tram- en busgebruikers eigenlijk nog de kneusjes van de maatschappij zijn die zich geen auto kunnen permitteren. Vlotte doorstroming, nette voertuigen en hoge(re) frequentie zullen 



iedere burger kunnen uitnodigen om zich met het openbaar vervoer te verplaatsen. Ook als men opgedirkt een avondje opera wil meepikken." 
    "Doorstroming heeft ook nog het bijkomende voordeel dat het de stiptheid kan verbeteren, dat het ook een besparingsmaatregel is en dat het tot slot ook de kwaliteit van de arbeidsomstandigheden van de chauffeurs merkelijk kan verbeteren."
Waarom zet de politiek er dan niet massaal op in? 
"Kiezen voor doorstroming betekent onvermijdelijk keuzes maken. Zoals in het debat werd gesteld is de tijd van pappen en nat houden voorbij. Én kiezen voor de auto én voor het openbaar vervoer is passé. Uit onderzoek is gebleken dat het gebruik van de fiets in Antwerpen de voorbije maanden sterk is gestegen. En dat heeft niet alleen met de prachtige zomer te maken maar vooral met de congestie van de wegen. Dat Antwerpenaren voor de fiets kiezen en niet voor het openbaar vervoer is een duidelijk signaal. Er is een verminderd of toch minstens aangepast aanbod aan openbaar vervoer als gevolg van de besparingen. Bovendien staan de tram of de bus tussen de auto’s in de file. Wat is dan nog de meerwaarde van openbaar vervoer vandaag? Die omslag moet sowieso gemaakt worden als Antwerpen een mobiele en leefbare stad wil blijven."
Welke praktische maatregelen kan de stad daarvoor nemen?

    "Verschillende partijen pleiten ervoor om de ongebruikte metrokokers in gebruik te nemen en een aantal metrohaltes op bestaande lijnen af te werken en in dienst te stellen. Dat kan op relatief korte termijn. Koen Kennis stelt zelfs voor om het metronet nog verder uit te breiden. Maar daar zijn enorme budgetten voor nodig. En wie gaat dat betalen? En er is veel tijd nodig. Tijd die er vandaag gewoon niet meer is."
    "Beter is het om wat vandaag aanwezig is te verbeteren, te optimaliseren. En keuzes te maken. Er wordt nogal eens verwezen naar MAAS als sleutel op de toekomst.Mobility As A Service. Het gaat om een middel om verschillende manieren van verplaatsing op elkaar af te stemmen. Er worden verschillende mobiliteitsoplossingen geboden afhankelijk van de wens van de gebruiker. Deelauto’s, deelfietsen, taxi, openbaar vervoer, … Maar dat kan ook alleen maar functioneren als alle radertjes op dezelfde snelheid draaien. Voor ons is het duidelijk dat De Lijn daar ook moet op inzetten. Roger Kesteloot bevestigde dat trouwens."
    "Er is dus veel werk aan de winkel. Ook en vooral in Antwerpen."