Slinkse manoeuvres aan de top


De vakbonden zijn verbolgen over het verloop van de onderhandelingen in het comité B. Vandaag kwam een wijziging aan bod over de manier waarop topambtenaren worden aangesteld. Het kabinet Vandeput heeft de vragen en opmerkingen van de vakbonden op het ontwerpbesluit naast zich neergelegd zonder enige uitleg. Het nieuwe besluit zou de neutraliteit en objectiviteit van topambtenaren in het gedrang brengen, onder andere door externe selectiebureaus in te schakelen voor de werving van die topambtenaren. Zo vervalt het in de fouten uit de Copernicus-periode en wil het de politiek meer greep geven op de topambtenaren. 


Waarover gaat het?

De topambtenaren bij de federale overheid worden aangesteld op basis van een mandaat van 6 jaar. Het gaat om de functies van voorzitter van de federale administraties, van directeur-generaal, directeur en staffuncties. Het gaat om meer dan 170 topfuncties. 

Wat verandert er? 

1. Tot nu toe gebeurde de selectie door Selor. 
De wijziging voorziet dat opnieuw voor alle managementfuncties stelselmatig beroep zal worden gedaan op externe bureaus. Het verleden leert dat dat niet alleen duur maar ook vaak onnodig is. Dat was dan ook net de reden dat externe selectiebureaus niet meer algemeen ingeschakeld zouden worden.

De inschakeling van externe selectiebureaus leidde ook tot politieke beïnvloeding bij de uiteindelijke aanstellingen. Het is onbegrijpelijk dat het kabinet ambtenarenzaken niet leert uit het verleden. Het kabinet hecht blijkbaar meer belang aan het uitbesteden van overheidsopdrachten dan aan een behoorlijk en goedkoper selectieproces.

2. Voor de weging van de functie - van belang voor de verloning - is er de tussenkomst van een wegingscomité. 
Door de wijziging moeten de functies herwogen worden telkens er een nieuwe vacature is. Dat brengt mee dat de verloningen iedere selectieprocedure moeten worden vastgesteld.

Voor de vaststelling van weging kan de minister ook afwijken van het oordeel van het wegingscomité met deskundigen. Zo wordt het mogelijk functieverloningen af te stemmen op diegene die wordt geselecteerd. 

3. De bestuursovereenkomsten met de doelen die de administratie en het management moeten nastreven, worden tot nu toe bepaald over de regering heen. Dat is ingegeven door de bedoeling een zekere continuïteit te geven aan de plannen van de administratie.  
De bestuursovereenkomsten zullen voortaan worden vernieuwd binnen 6 maanden na het aantreden van een nieuwe regering. De looptijd van de bestuursovereenkomsten wordt daarmee gekoppeld aan de legislatuur van een regering. Die rechtstreekse politieke koppeling gaat in tegen de filosofie die aan de basis ligt van bestuursovereenkomsten. Dat is des te meer het geval omdat de huidige reglementering al voorziet dat de bestuursovereenkomst tijdens zijn duurtijd elke drie maanden kan worden aangepast. De huidige reglementering houdt dus een nodige soepelheid in. 

4.In het nieuwe ontwerp staat dat vastgestelde onverenigbaarheden niet moeten verholpen worden vooraleer er een aanstelling kan gebeuren. Het is nochtans logisch dat de risico's op belangenvermenging worden nagegaan vooraleer iemand aangesteld wordt. Het is niet logisch dat verantwoordelijken worden aangesteld als er bepaalde onverenigbaarheden vastgesteld zijn. 

In het ontwerpbesluit zitten bovendien heel wat technische onduidelijkheden die onvermijdelijk tot problemen en juridische geschillen zullen leiden. Het kabinet heeft daar geen oren naar en drukt liever haar mening door. Zorgvuldige reglementering uitwerken is voor het kabinet blijkbaar geen zorg meer.

Ook de leidende ambtenaren hebben heel wat kritiek op de regeling. Kritische adviezen die ze hebben opgesteld, worden door het kabinet gewoon in de wind geslagen.