Welke mogelijkheden heb ik om vier vijfde te werken?


In 2012 zijn de regels rond vier vijfde werken veranderd. Op dat moment werd beslist dat wie al gebruik maakte van het systeem van de vrijwillige vierdagenwerkweek dat nog gedurende maximaal 60 maanden kon opnemen. Werknemers die tot dan toe nog niet in zo'n systeem zaten, konden vanaf dan enkel nog een vierdagenweek met premie opnemen en dat voor maximaal 60 maanden. Beide systemen waren mogelijk voor statutaire en contractuele personeelsleden.
Op voorwaarde dat er sindsdien geen onderbrekingen geweest zijn, loopt die termijn voor velen af op 31 augustus 2017.
Hieronder geven we de mogelijkheden weer om verder vier vijfde te werken voor contractuelen en statutairen. In principe zijn de mogelijkheden die eerst weergegeven worden financieel aantrekkelijker dan de opties die daarna weergegeven worden. 

Contractuelen 

Loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof 
  • Recht op ouderschapsverlof naar aanleiding van geboorte of adoptie tot het kind twaalf jaar wordt (geen leeftijdsgrens bij kinderen met lichamelijke/geestelijke beperking)
  • Tewerkgesteld in een voltijdse arbeidsregeling kan je ofwel vier maanden lang volledig thuisblijven, ofwel dit verlof opnemen in de vorm van 1/5. Per maand ouderschapsverlof waarin je 1/5 verlof opneemt, kan je vijf maanden 4/5 werken. Op die manier kan je dus twintig maanden 4/5 werken. Dit kan worden opgesplitst in periodes van vijf maanden of een veelvoud hiervan.
  • Praktisch heb je de keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Je ontvangt 80 % van jouw wedde, samen met een RVA-premie. De RVA-premie kan voor de laatste vijf maanden slechts worden toegekend voor kinderen geboren of geadopteerd vanaf 8 maart 2012.
  • Deze periode van thematisch verlof komt volledig in aanmerking voor het pensioen

Loopbaanonderbreking medische bijstand
  • Voor het verlenen van verzorging aan een gezins- of familielid tot de tweede graad: ouders, kinderen, kleinkinderen en hun echtgenoten, grootouders, broers en zussen. Gehuwde koppels kunnen dit ook opnemen voor schoonouders, schoonbroers, schoonzusters. Het bewijs van reden wordt geleverd door een attest van de behandelende geneesheer van het ziek familielid.
  • Tewerkgesteld in een voltijdse arbeidsregeling kan je 12 maanden per patiënt volledig thuisblijven. Het verlof dient opgenomen te worden in periodes van minimaal één maand en maximaal drie maanden. Indien je het verlof 1/5 opneemt, kun je per patiënt gedurende maximaal 24 maanden gebruik maken van dit systeem. 
  • Praktisch heb je de keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Je ontvangt 80 % van jouw wedde en een RVA-premie
  • Deze periode van thematisch verlof komt volledig in aanmerking voor het pensioen

Loopbaanonderbreking palliatieve zorgen
  • Bijstand aan en verzorging van personen die lijden aan een ongeneeslijke ziekte en die zich in terminale fase bevinden.
  • Praktisch heb je de keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Duur: één maand, eventueel twee keer verlengbaar met één maand
  • Je krijgt een uitkering van de RVA die hoger ligt dan de uitkering voor een deeltijdse loopbaanonderbreking.
  • Deze thematische verloven tellen integraal mee voor de opbouw van je pensioenrechten
 
Deeltijdse loopbaanonderbreking
  • Als contractueel is het mogelijk om 1/5 loopbaanonderbreking op te nemen. Praktisch heb je de keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of in uren gespreid over één week.
  • Maximale duurtijd van de 1/5 deeltijdse loopbaanonderbreking is 60 maanden. Vanaf 55 jaar (50 jaar – bij zwaar beroep of met 28 jaar beroepsloopbaan) zonder beperking in duur.
  • Je krijgt een uitkering van de RVA.
  • Voor het pensioen geldt er een gelijkstelling van 1/5e loopbaanonderbreking gedurende vijf jaar. Na 55 jaar geldt een gelijkstelling op basis van een beperkt fictief loon. Die leeftijdsgrens wordt op 50 jaar gebracht bij 1/5e loopbaanonderbreking en een beroepsloopbaan van 28 jaar of de uitoefening van een zwaar beroep. Vanaf 60 jaar geldt een volledige gelijkstelling gedurende vijf jaar.

Onbezoldigd ouderschapsverlof
  • Maximale duurtijd van een vermindering met 1/5 onbetaald ouderschapsverlof is 15 maanden. Opname is mogelijk bij de geboorte van een kind, bij de adoptie van een kind of bij de plaatsing van een kind in het kader van de pleegzorg. 
  • Leeftijdsgrens tot 12 jaar, geen leeftijdsbeperking voor kinderen met een lichamelijke/geestelijke aandoening.
  • Keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of in uren gespreid over één week. Je ontvangt 80% van je loon zonder bijkomende premie of vergoeding.
  • Onbezoldigd ouderschapsverlof telt integraal mee voor de opbouw van je pensioenrechten. In combinatie met andere verloven zijn er beperkingen mogelijk.

Vierdagenweek zonder premie
  • Je werkt vier volle dagen per week en hebt één vrije dag. 
  • Kan niet gecumuleerd worden met andere verminderde prestaties.
  • Je ontvangt 80% van je loon zonder bijkomende premie of vergoeding.
  • Niet mogelijk voor A1 (of hoger) en leidinggevende functie in een buitendienst, A4, A5 of mandaathouders tenzij akkoord leiding.
  • Enkel het loon dat je verdient, wordt mee in rekening gebracht voor je pensioen.

Statutairen :

Vierdagenweek met premie 
  • Blijft mogelijk voor wie 55 jaar is op 31-8-2017 tot aan de datum van het al dan niet vervroegde pensioen. Niet mogelijk voor A1 (of hoger) en een leidinggevend functie in een buitendienst, A4, A5 of mandaathouders tenzij akkoord leiding. 
  • Is ook nog steeds mogelijk voor wie 50 jaar is op 31- 8-2017 tot aan de datum van het al dan niet vervroegde pensioen EN die één van de volgende voorwaarden (geen automatisch recht voor bepaalde leidinggevende functies in niveau A) vervult  
        - Ofwel minstens 28 jaar dienst anciënniteit
        - Ofwel tewerkgesteld in een zwaar beroep (gedurende vijf jaar in de voorbije tien jaar of gedurende zeven jaar in de voorgaande vijftien jaar)
  • Je werkt vier volle dagen per week en hebt één vrije dag. 
  • Gevolgen voor het pensioen: vierdagenweek met premie is aanneembaar gedurende 5 jaar beneden de leeftijd van 50 jaar en 15 jaar erna. In combinatie met andere verloven zijn er beperkingen mogelijk. 

Loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof 
  • Recht op ouderschapsverlof naar aanleiding van geboorte of adoptie tot het kind twaalf jaar wordt (geen leeftijdsgrens bij kinderen met lichamelijke/geestelijke beperking)
  • Tewerkgesteld in een voltijdse arbeidsregeling kan je ofwel vier maanden lang volledig thuisblijven, ofwel dit verlof opnemen in de vorm van 1/5. Per maand ouderschapsverlof waarin je 1/5 verlof opneemt, kan je vijf maanden 4/5 werken. Op die manier kan je dus twintig maanden 4/5 werken. Dit kan worden opgesplitst in periodes van vijf maanden of een veelvoud hiervan.
  • Je ontvangt 80 % van jouw wedde en een RVA-premie. De RVA-premie voor de laatste vijf maanden kan slechts worden toegekend voor kinderen geboren of geadopteerd vanaf 8 maart 2012.
  • Keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Deze thematische verloven tellen integraal mee voor de opbouw van je pensioenrechten 

Loopbaanonderbreking medische bijstand
  • Voor het verlenen van verzorging aan gezins- of familielid tot de tweede graad: ouders, kinderen, kleinkinderen en hun echtgenoten, broers en zussen. Gehuwde koppels kunnen dit ook opnemen voor schoonouders, schoonkinderen, schoonbroers en schoonzussen. Het bewijs van reden wordt geleverd door een attest van de behandelende geneesheer van het ziek familielid. Keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Tewerkgesteld in een voltijdse arbeidsregeling kan je 12 maanden per patiënt volledig thuisblijven. Het verlof dient opgenomen te worden in periodes van minimaal één maand en maximaal drie maanden. Indien je het verlof 1/5 opneemt, kun je per patiënt gedurende maximaal 24 maanden gebruik maken van dit systeem. 
  • Je ontvangt 80 % van jouw wedde en een RVA-premie
  • Deze periode van thematisch verlof komt volledig in aanmerking voor het pensioen.

Loopbaanonderbreking palliatieve zorgen
  • Bijstand aan en verzorging van personen die lijden aan een ongeneeslijke ziekte en die zich in terminale fase bevinden.
  • Duur: één maand, eventueel verlengbaar met één maand
  • Je krijgt een uitkering van de RVA.
  • Deze thematische verloven tellen integraal mee voor de opbouw van je pensioenrechten.

Onbezoldigd ouderschapsverlof 
  • Maximale duurtijd om 4/5 onbetaald ouderschapsverlof op te nemen is 15 maanden. Opname is mogelijk bij de geboorte van een kind, bij de adoptie van een kind of bij de plaatsing van een kind in het kader van de pleegzorg.  
  • Leeftijdsgrens tot 12 jaar. Geen leeftijdsbeperking voor kinderen met een lichamelijke/geestelijke aandoening. 
  • Keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Je ontvangt 80% van je loon zonder bijkomende premie of vergoeding. 
  • Onbezoldigd ouderschapsverlof telt integraal mee voor de opbouw van je pensioenrechten. In combinatie met andere verloven zijn er beperkingen mogelijk. 

Vierdagenweek zonder premie  
  • Je werkt vier volle dagen per week en hebt één vrije dag, onbeperkt in tijd. 
  • Geen automatisch recht voor bepaalde leidinggevende functies in niveau A. 
  • Je ontvangt 80% van je loon zonder bijkomende premie of vergoeding.
  • Niet mogelijk voor A1 (of hoger) en leidinggevend functie in een buitendienst, A4, A5 of mandaathouders tenzij akkoord leiding.
  • Gevolgen voor het pensioen: vierdagenweek zonder premie is aanneembaar binnen dezelfde grenzen als de vierdagenweek met premie. 

Verminderde prestaties om persoonlijke redenen 
  • Je ontvangt je wedde in verhouding tot je verminderde prestaties.  
  • Minstens drie maanden, maximum 24 maanden.
  • Keuze tussen één dag in de week (vrij te kiezen), twee halve dagen of uren gespreid over één week.
  • Niet mogelijk voor A4 of A5 of functies uitgesloten door de minister. 
  • Deze periodes tellen enkel mee voor het pensioen indien de totale periode niet meer bedraagt dan één maand per kalenderjaar. 

Algemeen :

  • De aanvraagtermijn voor bovenstaande verloven is twee maanden voor de aanvang van het verlof. Voor de vierdagenweek is dat drie maanden. Een kortere termijn kan bij onderling akkoord.  
  • Een werkkalender wordt door het personeelslid opgesteld met de dag of dagen of uren verlof dat men wenst (vierdagenweek enkel 1 volledige dag). De overheid kent het verlof toe en bepaalt de werkkalender. Wanneer er nood is aan personeel, kan de kalender door de overheid worden aangepast. Je wordt hiervan twee maanden op voorhand op de hoogte gebracht. Een tijdelijke werkkalender is mogelijk bij onderling akkoord.
  • In bovenstaande tekst wordt enkel melding gemaakt van de systemen van de vierdagenweek die bestaan. Daarnaast bestaan er nog verschillende andere tijdsregelingen (bv. 50%, 66%, 75%, 80%, 90%). 
  • Iemand die voltijds werkt kan met een geldig motief 45 dagen onbezoldigd verlof opnemen voor dwingende redenen van familiaal belang.  
  • Contractuelen hebben de mogelijkheid om 1/5 loopbaanonderbreking op te nemen. Als statutair kun je enkel halftijds of voltijds loopbaanonderbreking nemen (4/5 is niet mogelijk).  
  • Bij opname verminderde prestaties voor persoonlijke aangelegenheden wordt er niet langer een tegemoetkoming voorzien voor wie minstens twee kinderen jonger dan 15 jaar heeft of ouder is dan 50 jaar.  
  • De aanneembaarheid van verloven voor het overheidspensioen wordt bovenop de hiervoor vermelde beperkingen ook beperkt tot 20% (sommige gevallen 25 %) van de werkelijk gepresteerde diensten in de loopbaan. Themaverloven ( medische bijstand, palliatief …) vallen niet onder die beperking. 
  • Voor het overheidspensioen telt een vierdagenweek meestal mee als een voltijdse periode. De vierdagenweek is aanneembaar gedurende 5 jaar beneden de leeftijd van 50 jaar en 15 jaar erna. In combinatie met andere verloven zijn er wel nog beperkingen mogelijk. Voor het werknemerspensioen van contractuelen telt de vierdagenweek niet mee. De premie die je ontvangt kan eventueel wel een klein bijkomend pensioenvoordeel opleveren. Je pensioen als contractueel wordt dan dus berekend op het loon van je 4/5e tewerkstelling en de eventueel bijkomende premie. 
Indien u hierover vragen heeft, spreek hierover gerust uw ACV-militant of ACV-secretaris aan. Hij of zij kan samen met u op zoek gaan naar een geschikt alternatief.