Hervorming buitenlands beleid

Het personeel van Ontwikkelingssamenwerking is ongerust


het Gemeenschappelijk Vakbondsfront van de drie representatieve vakbonden van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van de Belgische Technische Coöperatie schreven een manifest over de hervorming van het buitenlands beleid en de Belgische ontwikkelingssamenwerking. Een kort overzicht.
Context
Het gemeenschappelijk vakbondsfront:
  • ijvert voor een efficiënt federaal overheidsapparaat dat in staat wordt gesteld om de doelstellingen inzake buitenlandse zaken, buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking op een gepaste, waardige en kwaliteitsvolle manier te realiseren;
  • verzet zich tegen de ernstige besparingen waaraan het federale overheidsambt al jarenlang wordt onderworpen en de budgettaire maatregelen die het ambt én de instrumenten van het buitenlands beleid vandaag in hun dienstverlening treffen; 
  • erkent dat de internationale politieke en sociaaleconomische ontwikkelingen, de milieuproblematiek en de versnelde globalisering wereldwijd een diepgaande en cumulatieve impact veroorzaken, zowel op het menselijke als op het maatschappelijke vlak;
  • onderschrijft dat de strategische belangen en krachtverhoudingen die eruit voortvloeien, ook het federale Belgische buitenlandse beleid interpelleren over het feit of de FOD, het Agentschap Buitenlandse Handel , BTC en BIO vandaag politiek, institutioneel, organisatorisch, financieel en uiteraard ook in termen van menselijke middelen wel voldoende gewapend zijn om de uitdagingen inzake buitenlandse zaken, buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking op een doelmatige en doelgerichte manier aan te gaan;
  • onderschrijft de nood aan versterking en modernisering van de instrumenten van het Belgisch buitenlands beleid;
  • benadrukt het belang dat dit “vernieuwingsproces” op basis van een objectieve en grondige diagnose plaatsvindt en dit tot stand komt op een volledig transparante en inclusieve manier;
  • is overtuigd van de relevantie van de werf die als opdracht heeft om de beleidscoherentie binnen de FOD te versterken en vindt het essentieel om van ontwikkelingssamenwerking een volwaardige pijler van het Belgisch buitenlands beleid te maken;
  • erkent de doelstellingen van Buitenlandse zaken en Buitenlandse handel om de Belgische belangen in het buitenland te verdedigen, maar wijst ook op de specifieke beleidsmatige en strategische rol van Ontwikkelingssamenwerking die gericht is op het verbeteren van de levensomstandigheden van de arme bevolkingen in het Zuiden en de sensibilisering rond ontwikkelingssamenwerking in België; 
  • beklemtoont dat de ontwikkelingssamenwerking ook een bepalende rol heeft in de globale ontwikkelingsuitdagingen en in het bijzonder in beleidscoherentie ten gunste van ontwikkeling;
  • waarschuwt voor een doorgedreven “bureaucratisering” bij de uitvoering van het Belgisch ontwikkelingsbeleid waarbij de nadruk vooral ligt op administratief en financieel beheer en zichtbare resultaten op korte termijn (“quick wins”) en dit ten nadele van de technische kwaliteit en duurzame veranderingsprocessen die het resultaat zouden moeten zijn van de ontwikkelingsinterventies;
  • benadrukt het belang van een gecoördineerde aanpak waarbij verschillende ontwikkelingsactoren, inclusief overheden in de partnerlanden, worden versterkt zodat zij in optimale omstandigheden elk hun specifieke rol kunnen spelen;
  • verwelkomt het feit dat de OESO de vakorganisaties van de FOD én BTC heeft gehoord in het kader van de peer review 2015 van de Belgische ontwikkelingssamenwerking.
Vaststellingen
Het gemeenschappelijk vakbondsfront front stelt evenwel vast dat:
  • de planning van het hervormingsproces op de FOD zich kenmerkt door een schrijnend gebrek aan transparantie en communicatie, en dat een ernstige, doorgedreven en objectieve diagnose ontbreekt;
  • de opeenvolgende hervormingen, vooral ingegeven zijn vanuit een optiek van management eerder dan door een strategische en gedragen visie;
  • de institutionele evolutie van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking en de rol van DGD onlosmakelijk is verbonden met strategische hervormingen binnen BTC die nu worden voorbereid;
  • er een scenario circuleert waarbij BTC de facto zou worden omgevormd tot een “staatsinstelling”, een Belgisch ontwikkelingsagentschap, of een ABOS 2.0, dat samen met BIO, zijn intrek zou nemen in Egmont II. Dit scenario houdt mogelijks het opheffen van DGD in;
  • het gebrek aan transparantie en openheid al maanden aanhoudt en leidt tot grote ongerustheid en demotivatie én zelfs psychosociale gevolgen bij het personeel op de betrokken departementen en instellingen.
Eisen en oproep
Het gemeenschappelijk vakbondsfront eist dat: 
  • het management van de FOD en BTC de rechten van het personeel ten volle erkent en op een correcte, integere en respectvolle manier communiceert met haar personeel en de representatieve vakbonden over de hervormingsplannen;
  • gezien het politieke karakter van de geplande hervormingen bij de FOD en BTC, deze het onderwerp worden van een proces van debat in het parlement en verschillende standpunten gehoord worden.

Het gemeenschappelijk vakbondsfront vraagt: 
  • de politieke partijen en de leden van de Commissie Buitenlandse Betrekkingen in het bijzonder het voortouw te nemen om de hervormingen het onderwerp te maken van een debat in het parlement. Hoorzittingen, waar alle actoren gehoord worden, moeten een noodzakelijk en essentieel onderdeel vormen van dit debat;
  • de niet-gouvernementele actoren (de NGO’s, de universiteiten en wetenschappelijke instellingen, de vakbonden en de mutualiteiten) niet afzijdig te blijven en samen met het maatschappelijk middenveld een parlementair debat te eisen over de hervormingen en zich inhoudelijk voor te bereiden.