Publieke diensten cruciaal in strijd tegen armoede

Het Steunpunt Armoedebestrijding buigt zich in haar rapport over de vraag in welke mate publieke diensten bijdragen aan het garanderen van de effectiviteit van de fundamentele rechten van iedereen, mensen in grote armoede inbegrepen. Ze focust daarbij op zes thema’s: justitie, cultuur, kinderopvang, gezondheid, werk, en energie en water. ACV-Openbare Diensten heeft meegewerkt aan het verslag.

Het waarborgen van mensenrechten zou de sokkel moeten zijn voor het armoedebeleid. Veel rechten worden vandaag aan voorwaarden gekoppeld waardoor een uitholling dreigt. Het Steunpunt stelt ook voor om een aantal nieuwe grondrechten toe te voegen die vandaag essentieel zijn voor de menselijke waardigheid: het recht op energie en water, het recht op sanitaire voorzieningen en het recht op mobiliteit.

Het Steunpunt stelt vast dat de effectiviteit van publieke diensten vandaag in het gedrag wordt gebracht door een aantal evoluties. Zo worden een aantal rechten doorgeschoven naar een lokaler niveau. Gemeenten moeten bijvoorbeeld instaan voor de toegang tot cultuur. Ook wordt verantwoordelijkheid doorgeschoven naar het individu. Een budgetmeter is hier een typevoorbeeld. Ook marktwerking staat soms rechten in de weg, bijvoorbeeld op de elektriciteitsmarkt en voor kinderopvang. 

Publieke diensten zijn de voorbije jaren steeds meer onder druk komen te staan en dat gaat ten koste van de gebruikers, in het bijzonder van zij die het minder breed hebben. Tegelijk weten we dat collectieve diensten net een investering zijn in de toekomst. Zo laten de cijfers van Eurostat zien dat de sociale zekerheid zorgt voor een daling van de armoede in België met 44% en wijst de OESO op de belangrijke impact van publieke diensten. Het Steunpunt besluit met de aanbeveling om “de publieke diensten te versterken en hun aanbod te evalueren op het vlak van de effectiviteit van rechten, in een benadering van een gelijke toegang tot de rechten. Zo zullen de publieke diensten in staat zijn om hun bijzonder belangrijke rol in de strijd tegen armoede en ongelijkheden effectief op te nemen”.